انجمن اقتصاد اسلامی حوزه علمیه

سفته‌بازی از منظر شرع

نوع مقاله : مقاله علمی - ترویجی

نویسندگان

1 موسسه علوم انسانی قم

2 دانشگاه مفید قم

3 موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی قم

چکیده
امروزه تامین وهدایت نقدینگی به سمت فعالیت‌های مفید و مولد اقتصادی یکی از مسائل کلیدی است. عامل‌که امکان تحقق این مهم، یعنی انتقال منابع مالی از دارندگان به فاقدین آن‌را میسر می‌نماید بازارهای مالی با همکاری نهادهای مالی است. سفته‌بازی، یکی از شایع‌ترین فعالیت‌های اقتصادیی است که در بازارهای مالی با هدف دست‌یابی به سود از طریق پیش‌بینی تغییرات قیمت، انجام می‌پذیرد. از طرفی، مساله سفته‌بازی یکی از بحث انگیزترین مسائل موجود در بازارهای مالی می‌باشد؛ زیرا اندیش‌وران اقتصادی و مالی در مورد سفته‌بازی، چه به‌لحاظ کارآیی اقتصادی و چه از منظر فقه و شرع، دارای دوگانگی دیدگاه هستند. از نقطه نظر این پژوهش، ناگزیر ایجاب می‌کند که با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی و تحلیل محتوا، به تجزیه و تحلیل فقهی – اقتصادی فعالیت‌های سفته‌بازانه در بازارهای مالی پرداخته و به سوال: سفته‌بازی و درآمد حاصل از آن با نگاه فقهی- اقتصادی چه حکمی دارد؟، پاسخ دهد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که با توجه به عمومات و اطلاقات آیات قرآن، روایات و دیدگاه های اقتصاددانان، فعالیت‌های سفته‌بازی سالم و متعادل، مصداق بیع به‌حساب آمده و از نظر اقتصادی کارآیی داشته و از نظر شرع صحیح و اشکالات (سفته‌بازی مصداق کنز و معاملات غرری، قمارو... است) مطرح شده وارد نمی‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

  • تاریخ دریافت 10 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 22 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 30 آذر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 30 آذر 1404
  • تاریخ انتشار 17 دی 1404