انجمن اقتصاد اسلامی حوزه علمیه

بررسی عملکرد هوش‌مصنوعی در خوشه‌بندی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مبتنی بر شاخص‌های اقتصاد مقاومتی

نوع مقاله : مقاله علمی - ترویجی

نویسنده

گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی

چکیده
اقتصاد مقاومتی برای نخستین‌بار در شهریورماه سال ۱۳۸۹ و در دیدار کارآفرینان با مقام معظم رهبری مطرح شد و به‌تدریج به‌عنوان یک رویکرد راهبردی در مواجهه با چالش‌های اقتصادی کشور، به‌ویژه تحریم‌های خارجی، مورد توجه سیاست‌گذاران قرار گرفت. با تشدید تحریم‌های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران، مفهوم اقتصاد مقاومتی با هدف کاهش آسیب‌پذیری اقتصاد ملی، اتکا بر ظرفیت‌ها و توانمندی‌های داخلی، افزایش تاب‌آوری اقتصادی و مدیریت آثار منفی شوک‌های بیرونی، بیش از پیش اهمیت یافت. در همین راستا، مقام معظم رهبری در بهمن‌ماه سال ۱۳۹۲ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی را در قالب ۲۴ بند به مسئولان و نهادهای اجرایی کشور ابلاغ کردند تا به‌عنوان نقشه راهی جامع برای اصلاح ساختارهای اقتصادی و دستیابی به رشد پایدار مورد استفاده قرار گیرد. از سوی دیگر، بازار سرمایه به‌عنوان یکی از ارکان اساسی نظام مالی هر کشور، نقش تعیین‌کننده‌ای در تجهیز و تخصیص بهینه منابع، افزایش شفافیت، ارتقای کارایی اقتصادی و هدایت سرمایه‌ها به سمت بخش‌های مولد ایفا می‌کند. این بازار همچنین به‌عنوان دماسنج وضعیت اقتصادی، بازتاب‌دهنده تحولات کلان اقتصادی از جمله رشد اقتصادی، پویایی تولید و سطح انتظارات فعالان اقتصادی است. امروزه نقش محوری بازار سرمایه در تحقق اهداف کلان اقتصادی و تقویت بنیان‌های اقتصاد مقاومتی بر کسی پوشیده نیست. در این پژوهش، ابتدا شاخص‌های اصلی اقتصاد مقاومتی با اتکا به بیانات و سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری استخراج و تبیین می‌شود. سپس متغیرهای منتخب برگرفته از دستورالعمل پذیرش سازمان بورس و اوراق بهادار، با استفاده از نظرات خبرگان و نخبگان بازار سرمایه و به‌کارگیری روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) اولویت‌بندی می‌گردد. در ادامه، زیرشاخص‌های رتبه‌بندی‌شده برای شرکت‌های منتخب پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار محاسبه شده و داده‌های حاصل با بهره‌گیری از نرم‌افزار متلب و با استفاده از روش‌های کلاسیک آماری و تکنیک‌های هوش مصنوعی، خوشه‌بندی و تحلیل می‌شوند. هدف نهایی این مطالعه، ارزیابی جایگاه شرکت‌های بورسی در تحقق شاخص‌های اقتصاد مقاومتی و ارائه چارچوبی کاربردی برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری در بازار سرمایه است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 20 بهمن 1404

  • تاریخ دریافت 16 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 20 بهمن 1404
  • تاریخ اولین انتشار 20 بهمن 1404
  • تاریخ انتشار 20 بهمن 1404