انجمن اقتصاد اسلامی حوزه علمیه

اوراق عملیات بازار باز و شبه بازار باز در اقتصاد اسلامی

نوع مقاله : مقاله علمی - ترویجی

نویسندگان

1 جامعة المصطفی العالمیه، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی

2 گروه اقتصاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) قم

3 گروه اقتصاد مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعة المصطفی العالمیه

چکیده
چکیده

عملیات بازار باز یکی از ابزارهای مهم و کارآمد بانک مرکزی برای اعمال سیاست‌های پولی است. عملیات بازار باز در کشورهایی که بازار توسعه یافته مالی دارند، قابل اجراست و در کشورهایی که بازار مالی عمیق ندارند، قابل اجرا نیست. این کشورها برای رسیدن به عملیات بازار باز می‌توانند از عملیات شبه بازار باز استفاده کنند. در اقتصاد متعارف عملیات بازار باز و شبه بازار باز با اوراق قرضه انجام می‌شود. در اقتصاد اسلامی استفاده از اوراق قرضه ربوی ممنوع است و باید از اوراق بهادار جایگزینی استفاده شود که برای عملیات بازار باز و شبه بازار باز کارایی داشته باشد و با موازین اقتصاد اسلامی نیز هماهنگ باشد. در این تحقیق که به‌روش توصیفی‌ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته است، عملیات بازار باز و شبه بازار باز و شرایط اجرا و اوراق بهادار آنها در اقتصاد اسلامی بیان شده است و تعدادی از اوراق بهادار برای عملیات بازار باز و شبه بازار باز در اقتصاد اسلامی مطرح و بررسی شده است. بر اساس یافته‌های تحقیق، مهم‌ترین اوراق بهاداری که شرایط استفاده برای عملیات بازار باز در اقتصاد اسلامی را دارند، «اوراق مرابحه»، «اوراق اجاره»، «اوراق مشارکت» و «اوراق استصناع» می‌باشند. همچنین اوراق بهاداری که دارای شرایط استفاده برای عملیات شبه بازار باز در اقتصاد اسلامی هستند، «اوراق اجاره بانک مرکزی»، «اوراق اجاره دولتی و بانک مرکزی»، «اوراق مشارکت دولتی»، «اوراق مشارکت بانک مرکزی» و «اوراق مشارکت طرح ملی مدیریت نقدینگی» می‌باشند.

کلیدواژه‌ها: اقتصاد اسلامی، اوراق عملیات بازار باز، اوراق عملیات شبه بازار باز، اوراق مشارکت طرح ملی مدیریت نقدینگی.

طبقه‌بندی JEL: P52, E52, E58, E58

کلیدواژه‌ها

موضوعات

  • تاریخ دریافت 05 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 30 آذر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 30 آذر 1404
  • تاریخ انتشار 17 دی 1404