2
دانشیار گروه اقتصاد موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی،قم، ایران.
چکیده
جرالد میر بین سه نسل از نظریههای توسعه تفکیک میکند؛ نسل اول بر انباشت سرمایهمادی، نسل دوم بر انباشت سرمایهانسانی در کنار سرمایه مادی و نسل سوم بر ایده تحول نهادی تأکید میکند. در این سیر تکاملی، نقش ارزشها و عناصر غیرمادی که با نیازهای فطری و حقیقی انسان ارتباط مستقیم دارند، بسیار کمرنگ بوده یا مغفول واقع شده است. این پژوهش، که با روش توصیفی ـ تحلیلی و مطالعات اسنادی و با هدف ارائه چارچوب نظری نوین برای توسعه با محوریت تعالی انسانیِ مبتنی بر مبانی اسلامی و سیره نبوی صورت پذیرفته، در امتداد رویکرد نهادی به دنبال ارائه نسل مترقی و نوینی از نظریه توسعه میباشد. بنا بر فرضیه مقاله، نسل چهارم نظریات، نظریه توسعه بهمثابه تعالی است که در آن نقش معنویت، اخلاق، حقوق و ارزشها در توسعه و ساختارهای تأمینکننده آن برجسته میشود. این نسل از نظریات، با رهنمون از رویکرد پیامبراسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) و الگوی عملی پیشرفت نبوی، ضمن پررنگ کردن ارزشهای توحیدی و شاخص آن در فرآیند توسعه، سه راهبرد و خطمشی اصلاحات نهادی در تربیت و فرهنگسازی اقتصادی، سازوکار عدالت توزیعی و بهبود ساختار حقوق مالکیت را برای تحول در برنامهریزی توسعه کشور ارائه میدهد و میتواند الگو و جایگزین مطلوبی برای نظریههای متعارف توسعه باشد.
