قاچاق کالا، که ریشه در مجموعه‌ای از عوامل پیچیده و در هم‌تنیده دارد، از جمله شرایط جغرافیایی خاص و توسعه‌نیافتگی مناطق مرزی، به‌عنوان یکی از معضلات ساختاری و سیستمی اقتصاد ایران شناخته می‌شود. این پدیده، در پیوند مستقیم با مشکلات پولی و مالی، اختلالات در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی، و نابسامانی‌های اقتصادی نظیر افزایش هزینه‌های دولت، پول‌شویی، فرار سرمایه، کاهش انگیزه‌های تجارت قانونی، افت تمایلات سرمایه‌گذاری، کاهش اشتغال، افت تولید داخلی، کاهش درآمدهای مالیاتی و اختلال در عدالت مالیاتی قرار دارد. این مقاله، با بهره‌گیری از مصاحبه‌های تخصصی با خبرگان حوزه قاچاق، معضلات بنیادین این پدیده را شناسایی کرده و با استفاده از روش‌شناسی گرانددتئوری، فرآیند کدگذاری و مقوله‌بندی داده‌ها را انجام می‌دهد. در نهایت، مقوله‌های اصلی استخراج‌شده به تأیید نخبگان می‌رسند و راهبردهای مؤثر برای رفع این مشکلات بر اساس سیاست‌های اقتصاد مقاومتی پیشنهاد می‌گردد. مقاله در پاسخ به سه سؤال اساسی، یعنی مقوله‌های محوری مرتبط با علل قاچاق، آثار قاچاق و راهکارهای مقابله با آن، سه فرضیه اصلی را مطرح می‌کند: ناکارآمدی سیاست‌ها و قوانین، نابسامانی‌های اقتصادی و مالی، و توسعه ناپایدار و غیرجامع مناطق مرزی. سپس، راهبردهای پیشنهادی با سیاست‌های اقتصاد مقاومتی تطبیق داده شده و هماهنگی آن‌ها مورد تأیید قرار می‌گیرد. مقاله در پاسخ به سه سؤال اساسی، یعنی مقوله‌های محوری مرتبط با علل قاچاق، آثار قاچاق و راهکارهای مقابله با آن، سه فرضیه اصلی را مطرح می‌کند: ناکارآمدی سیاست‌ها و قوانین، نابسامانی‌های اقتصادی و مالی، و توسعه ناپایدار و غیرجامع مناطق مرزی. سپس، راهبردهای پیشنهادی با سیاست‌های اقتصاد مقاومتی تطبیق داده شده و هماهنگی آن‌ها مورد تأیید قرار می‌گیرد.